Badanie DNA płodu podczas ciąży

Okres oczekiwania na narodziny dziecka jest niezwykłym czasem w życiu każdego człowieka. Niestety zdarzają się sytuacje, kiedy rodzice nie mogą w pełni cieszyć się nadchodzącym rodzicielstwem, ponieważ dręczy ich niepewność w kwestii samego ojcostwa. Jeszcze kilka lat temu badanie w celu ustalenia ojcostwa było wykonywane wyłącznie po narodzinach dziecka, nie mniej jednak postęp w dziedzinie biotechnologii pozwolił na opracowanie nowych, innowacyjnych metod przeprowadzania badań genetycznych pozwalających na wykonanie testów już podczas ciąży.

Obecnie istnieją dwie techniki ustalania ojcostwa w ciąży. Pierwsza z nich, wykonywana podczas badań prenatalnych, polega na przeprowadzeniu amniopunkcji, czyli pobraniu płynu owodniowego lub fragmentu kosmówki, z których następnie pozyskiwany jest DNA dziecka. Tego typu badanie wykonuje się od około 15 tygodnia ciąży pod kontrolą lekarza specjalisty. W dalszej kolejności DNA dziecka zostaje porównany z próbkami pobranymi od matki oraz potencjalnego ojca w postaci wymazów z wewnętrznej strony policzka lub mikrośladów (np. włosów z cebulkami, szczoteczki do zębów, zużytej chusteczki higienicznej). Zaletą tej metody jest to, że pozwala również wykonać badania w kierunku ewentualnych wad genetycznych dziecka, co daje pewność, że rozwija się ono prawidłowo. Wykonanie amniopunkcji nie jest zalecane każdej ciężarnej pacjentce, ponieważ zabieg niesie ze sobą ryzyko wystąpienia komplikacji. Koszt ustalenia ojcostwa tą metodą wynosi około 2000-2500 złotych.

Druga, nieinwazyjna metoda opiera się o wykorzystanie technik sekwencjonowania nowej generacji. Do badania pobiera się wyłącznie krew od matki i domniemanego ojca, co czyni je znacznie bezpieczniejszym (badanie przypomina zwykłą morfologię). DNA dziecka od około 4 tygodnia ciąży przechodzi częściowo do krwioobiegu przyszłej mamy i z każdym kolejnym tygodniem jest go tam coraz więcej. Dlatego też wykonanie testu na ojcostwo możliwe jest bardzo wcześnie, bo już od 10 tygodnia, czyli na samym początku ciąży. Cena takiego testu sięga około 6000 złotych, ponieważ samo badanie jest procesem bardzo skomplikowanym i wymaga dostępu do specjalistycznego sprzętu, który umożliwia zaawansowaną analizę bioinformatyczną. Wynik takiego badania jest tak samo pewny jak wynik testu przeprowadzanego w czasie badań prenatalnych i tych wykonywanych po urodzeniu dziecka.

Niewątpliwie, coraz więcej osób decyduje się na tego typu badanie, ponieważ niesie ono ze sobą wiele korzyści takich jak brak ryzyka wystąpienia powikłań, możliwość wykonania testu we wczesnym etapie ciąży oraz gwarancja pewnego i wiarygodnego wyniku analizy.

Nasze laboratorium nie wykonuje badań DNA w czasie ciąży. W Polsce badania DNA wykonuje się drugą metodą, która jest obarczona ryzykiem – 0,3-1% płodów może ulec uszkodzeniu.