Dzięki współczesnym technikom biologii molekularnej stało się możliwe odkrycie tajemnic związanych z naszą przeszłością genetyczną oraz ustalenie daleko sięgających korzeni genealogicznych. Innowacyjne badania DNA pozwalają na weryfikację więzi rodzinnych, potwierdzenie wspólnych nazwisk oraz określenie pochodzenia przodków. Połączenie genetyki z tradycyjną genealogią spowodowało powstanie nowej dziedziny badawczej zwanej genealogią genetyczną, która stanowi ogromne wsparcie dla tradycyjnych metod poszukiwania krewnych.

Testy genetyczne, które mają zastosowanie w badaniach genealogicznych możemy podzielić na trzy kategorie w zależności od rodzaju badanego DNA. Analizie możemy poddać DNA autosomalny, DNA chromosomu Y oraz DNA mitochondrialny, a wybór testu zależy przede wszystkim od informacji jaką chcemy uzyskać

Każdy człowiek dziedziczy DNA autosomalny po swoich przodkach, nawet tych bardzo odległych. Pozwala to na znalezienie pokrewieństwa we wszystkich liniach (nie tylko z bezpośredniej gałęzi męskiej lub żeńskiej, ale także gałęzi bocznej). Taki test ułatwia np. odnalezienie grup etnicznych, do których należeli nasi przodkowie. Jest on również przydatny przy rozpatrywaniu kwestii zdrowotnych w rodzinie, kiedy istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia chorób genetycznych. Badaniu mogą być poddane zarówno kobiety, jak i mężczyźni.

Drugi rodzaj materiału genetycznego, czyli DNA chromosomu Y wykorzystywane jest w sytuacji, kiedy interesuje nas tzw. genealogia po mieczu, czyli wszyscy przodkowie pochodzący ze strony ojca. Chromosom Y przekazywany jest w prostej linii męskiej prawie niezmiennie z ojca na syna. Dlatego metoda ta pozwala np. na ustalenie wspólnego przodka w prostej linii ojcowskiej bądź też ustalenie korzeni nazwiska. Badanie chromosomu Y służy również do określenia czy dwóch mężczyzn posiada tego samego biologicznego ojca, np. w przypadku kiedy prawdopodobny biologiczny ojciec nie żyje.

Mitochondrialne DNA dziedziczone jest z pokolenia na pokolenie wyłącznie w linii żeńskiej. Matka przekazuje mtDNA swoim dzieciom, zarówno płci żeńskiej, jak i męskiej, jednakże syn nie przekazuje go dalej swoim potomkom. Ten typ badania pozwala np. na określenie czy dwie lub więcej osób jest ze sobą spokrewnionych przez wspólną linię matczyną. Umożliwia również wykonanie testu macierzyństwa, gdy domniemana matka nie żyje.

W genealogii genetycznej najczęściej wykorzystuje się analizę chromosomu Y oraz mitochondrialnego DNA, ponieważ bardzo wolno ulegają one zmianie, a to sprawia, że możliwe jest ustalenie korzeni genealogicznych sięgających setek tysięcy lat wstecz.

Badanie DNA może przynieść wiele korzyści, takich jak odkrycie nowych krewnych, potwierdzenie tradycyjnego drzewa genealogicznego, określenie pochodzenia etnicznego czy w końcu stwierdzenie predyspozycji do wystąpienia w rodzinie chorób o podłożu genetycznym.