W przypadku, gdy biologiczny ojciec dziecka pozamałżeńskiego nie zgadza się na uznanie swojego ojcostwa przed kierownikiem stanu cywilnego, nieodzowne wydaje się złożenie pozwu do sądu w celu ustalenia ojcostwa. Sądowe ustalenie ojcostwa jest udowodnieniem w sądzie, że dany mężczyzna jest lub nie jest ojcem danego dziecka. Aby móc prawnie ustalić ojcostwo dziecko nie powinno ono mieć żadnego innego ojca prawnego.

Kto może wnieść pozew o ustalenie ojcostwa?

Pozew o ustalenie ojcostwa może wnieść zarówno domniemany ojciec, matka, dziecko jak i prokurator. W przypadku, kiedy powodami są prawni rodzice to mają oni czas na złożenie wniosku do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Jeśli dziecko ma innego ojca prawnego, koniecznie jest najpierw zaprzeczenie ojcostwa.
Pozew składa się do właściwego Wydziału Rodzinnego Sądu Rejonowego, którym może być sąd właściwy miejscu zamieszkania powoda, bądź też pozwanego.

Pełnoletnie dziecko lub matka składa pozew przeciwko domniemanemu ojcu, a domniemany ojciec przeciwko dziecku i matce, jeśli oczywiście żyje.

Co powinien zawierać pozew?

Pozew o ustalenie ojcostwa zawiera dane osobowe, dane sądu i koniecznie określenie żądania ustalenia ojcostwa. Dodatkowo w takim wniosku mogą być umieszczone inne żądania, np. dotyczące nadania nazwiska dziecku, zarządzenia alimentów, dopuszczenie konkretnych dowodów i oryginały dokumentów w załącznikach.

Kto ponosi koszty sądowe?

Osoba będąca powodem zwolniona jest z kosztów sądowych, z wyjątkiem sytuacji bezzasadnego wnioskowania. Za zlecone przez sąd badania genetyczne zwykle ponosi koszt strona przegrana, niekiedy może być zarządzony podział kosztami. Bardzo rzadko, np. w bardzo złej sytuacji materialnej lub gdy dziecko umieszczone jest w placówce opiekuńczej sąd zgadza się na całkowite zwolnienie z opłaty za test DNA i przeniesienie jej na Skarb Państwa.

Skutki

Uznanie ojcostwa wywiera skutki wobec wszystkich i ma konsekwencje w każdej dziedzinie prawa, nie tylko w sferze prawa rodzinnego. Uznanie ojcostwa wywiera skutki z mocą wsteczną od chwili urodzenia dziecka. Z chwilą uznania ojcostwa dziecko uzyskuje uprawnienie do otrzymywania środków utrzymania, jak i również środków wychowania. Uprawnienie to obejmuje także roszczenia o alimenty. Dziecko jest również powołane do spadku z ustawy po spadkodawcy, który je uznał. Ojciec, którego ojcostwo ustalone zostało w ten sposób, także dziedziczy po dziecku.
W momencie, kiedy ojciec dziecka nie wykazuje zainteresowania przebiegiem postępowania sądowego, dopuszczalne jest wydanie tzw. wyroku zaocznego ustalającego ojcostwo. Możliwe jest to, kiedy pozwany nie stawia się w sądzie, nie żąda odroczenia rozprawy, a także nie składa pism sądowych mimo tego, że był prawidłowo zawiadomiony o postępowaniu. W takim wypadku wyrok nie może bazować wyłącznie na przyjęciu za prawdziwe twierdzenia powoda. Waga wyroku ustalającego ojcostwo jest tak znacząca, że sąd po przesłuchaniu matki dziecka, wymaga także przeprowadzenia innych dowodów w sprawie ojcostwa powoda. Za dowód można uznać zeznania świadka, który ma wiedzę o współżyciu intymnym stron postępowania- krewny, sąsiad, wspólny znajomy stron lub inne dowody, np. wydruki korespondencji e-mailowej, z której wynika, że pozwany dziecko traktował jako swoje, smsy, wspólne zdjęcia, itp.

Jeśli jednak sąd uzna zeznania powódki za nieprawdziwe– może wydać wyrok zaoczny oddalający powództwo.