Według polskiego prawa, a dokładnie przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, jeśli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia przyjmuje się, że pochodzi ono od męża matki. W tych przypadkach mężczyzna zostaje wpisany do aktu urodzenia jako ojciec dziecka nawet wtedy, gdy w rzeczywistości dziecko jest owocem zdrady małżonki. Aby znieść powyższe domniemanie należy wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa. W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na pytania: Kto i kiedy może wnioskować o zaprzeczenie ojcostwa oraz jak przebiega sprawa o zaprzeczenie ojcostwa w sądzie?

Uprawnionymi do wniesienia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa są: mąż matki, matka dziecka lub dziecko oraz prokurator. Mąż matki uznany za ojca ma na to 6 miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o narodzinach dziecka, jednak nie później niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia dziecka, natomiast dziecko może zrobić to po ukończeniu 18 lat, ale nie później niż do 21 roku życia. Powyższe terminy nie podlegają wydłużeniu w żadnych okolicznościach. Po ich upływie sąd oddali spóźniony pozew, choćby dowody wskazywały, że domniemany ojciec nie mógł spłodzić dziecka. Tymczasem, prokuratora nie wiążą wyżej wskazane terminy, dlatego może wnieść wniosek o zaprzeczenie ojcostwa w każdej chwili. Ingerencja prokuratora jest możliwa wyłącznie wtedy, gdy uzna on, że wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego. W tej sytuacji konieczne jest złożenie wniosku do prokuratora w sprawie wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.

Istnieją trzy możliwości wniesienia pozwu o zaprzeczenie ojcostwa. Matka może wytoczyć powództwo przeciwko dziecku i mężczyźnie, który uznał ojcostwo. Mężczyzna może wytoczyć powództwo przeciwko matce i dziecku, natomiast dziecko wytacza powództwo przeciwko matce i mężczyźnie, który uznał ojcostwo. Zaprzeczenie ojcostwa jest niemożliwe po śmierci dziecka oraz w sytuacji, kiedy dziecko zostało poczęte w następstwie zabiegu medycznego, na który domniemany ojciec (mąż matki) wyraził zgodę.

Sprawa związana z zaprzeczeniem ojcostwa jest rozpatrywana przez Wydział Rodzinny Sądu Rejonowego właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego. Zatem, jeśli domniemany ojciec pozywa matkę i dziecko, to sprawa będzie rozpatrywana przez sąd zgodny z miejscem zamieszkania matki i dziecka. W sprawie o zaprzeczenie ojcostwa pobierana jest opłata w wysokości 200 zł. Wszelkie koszty przeprowadzenia dowodu ponosi strona wnioskująca o nie. Dowodami dla obalenia domniemania ojcostwa mogą być zeznania świadków, zdjęcia, filmy, dokumenty świadczące o tym, że mężczyzna był nieobecny w okresie potencjalnego poczęcia na skutek dłuższego wyjazdu lub pobytu w szpitalu, a także badanie zgodności grupy krwi. Wykluczenie domniemanego ojcostwa może nastąpić również na podstawie przeprowadzonych badań DNA, które stanowią obiektywny dowód w ustalaniu ojcostwa. Strona wnosząca pozew może wnioskować o postanowienie Sądu na przeprowadzenie badań DNA ustalających ojcostwo, ponieważ to właśnie wynik tego typu badania jest najpewniejszym dowodem w sprawie.

Postępowanie mające na celu zaprzeczenie ojcostwa nie należy do łatwych. Jest to trudne doświadczenie dla obu stron, jednak w wielu przypadkach złożenie wniosku o zaprzeczenie ojcostwa jest najlepszym wyjściem.