Zaprzeczenie ojcostwa jest udowodnieniem, że osoba prawnie uznawana za ojca dziecka nie jest nim w rzeczywistości.

Polskie prawo a zaprzeczenie ojcostwa

Polskie prawo uznaje instytucję domniemania ojcostwa. Prawo uznaje męża matki jako ojca, kiedy dziecko urodzi się w czasie trwania małżeństwa lub 300 dni od jego ustania. Mężczyzna zostaje wówczas wpisany do aktu urodzenia jako ojciec dziecka. Nie ma wówczas znaczenia obecność więzi pomiędzy małżonkami oraz to kiedy para współżyła.
Powództwo w sprawie zaprzeczenia może wnieść mąż matki lub matka w terminie do 6 miesięcy po narodzinach dziecka, a także dziecko po osiągnięciu pełnoletności, ale nie później niż do 21 roku życia. Terminy te są nieprzekraczalne. Prokurator natomiast może wnieść powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w dowolnym terminie od urodzenia dziecka. Domniemany ojciec pozywa matkę i dziecko, a kiedy matka nie żyje, pozew składa się wyłącznie przeciwko dziecku. Powództwo powinno być wytoczone przez dziecko przeciwko mężowi swojej matki oraz matce. Jeżeli matka nie żyje to przeciwko jej mężowi, natomiast jeśli mąż matki nie żyje, powództwo powinno być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy. Matka może wytoczyć powództwo przeciwko ojcu i dziecku.

Kiedy niemożliwe jest wystąpienie o zaprzeczenie ojcostwa?

Mężczyzna nie może wystąpić o zaprzeczenie ojcostwa w stosunku do pełnoletniego dziecka lub po jego śmierci. Niemożliwe jest też wystąpienie o zaprzeczenie ojcostwa w przypadku poczęcia za pomocą zabiegu medycznego, jeśli mąż matki wyraził zgodę.

W jakiej instancji wnosi się sprawę o zaprzeczenie ojcostwa?

Powództwo wnosi się do sądu rejonowego, odpowiadającego miejscu zamieszkania pozwanego. Jeśli ojciec wytacza pozew przeciwko matce i dziecku, to sądem właściwym będzie sąd zgodny z miejscem zamieszkania matki i dziecka. W sytuacji, gdy pozwany nie mieszka w Polsce, wówczas sprawy rozpatrywane są przez sąd właściwy miejscu zamieszkania powoda.

Pozew

Do pozwu powinny być dołączone dokumenty, a mianowicie odpis zupełny aktu urodzenia dziecka oraz odpis skrócony aktu małżeństwa. Pozew należy złożyć w czterech egzemplarzach. W sprawie o zaprzeczenie ojcostwa pobierana jest opłata w wysokości 200 zł. Pozew o zaprzeczenie ojcostwa zawiera żądanie stwierdzenia przez sąd, że mężczyzna A nie jest ojcem dziecka B. Pozew taki może zawierać również żądanie o nieposługiwanie się przez dziecko B nazwiskiem mężczyzny A. Pozew powinien zawierać uzasadnienie, wyjaśniające okoliczności niemożliwości bycia przez męża matki ojcem jej dziecka, którymi mogą być bezpłodność czy też nieobecność w trakcie potencjalnego poczęcia z przyczyny dłuższego wyjazdu bądź pobytu w szpitalu.

Dowód – wynik testu genetycznego

Osoba wnosząca wniosek o zaprzeczenie ojcostwa opatrzona jest obowiązkiem udowodnienia, że prawny ojciec nie jest faktycznym ojcem dziecka. Najpewniejszym dowodem w tej sprawie jest wynik testu genetycznego na ojcostwo. Osoba wnosząca wniosek o zaprzeczenie ojcostwa jest zwolniona z kosztów sądowych, natomiast strona przegrana jest zobowiązana do opłacenia kosztów wynagrodzenia dla pełnomocnika strony przeciwnej. W przypadku, gdy wniesiony pozew o zaprzeczenie ojcostwa okaże się bezzasadny, sąd może zobowiązać wnioskującego do zwrotu kosztów sądowych.

Konsekwencje domniemania ojcostwa aktualnego męża są istotne ze względu na to, iż to domniemany ojciec, a nie ten faktyczny może przekazać wówczas nazwisko dziecku, będzie on także sprawować władze rodzicielską nad dzieckiem i to on będzie także obciążony obowiązkiem alimentacyjnym.